Coraz więcej kontroli podatkowych. Czy jest się czego obawiać?

Polska pomału wychodzi z kryzysu pandemicznego, co widać również w statystykach przeprowadzanych kontroli przez administrację skarbową. Zaprezentowane niedawno oficjalne dane Ministerstwa Finansów potwierdzają zwyżkowy trend liczby czynności kontrolnych. Niestety coraz większa liczba kontroli uderza przede wszystkich w przedsiębiorców.

Spis treści:

1. Oficjalne dane Ministerstwa Finansów
2. Jaki podatek jest najczęściej kontrolowany?
3. Czy planowane są zmiany usprawniające przebieg kontroli?
4. Podsumowanie

Oficjalne dane Ministerstwa Finansów

Z danych udostępnionych przez Ministerstwo Finansów wynika, że w roku 2023 doszło do znaczącego wzrostu liczby przeprowadzanych kontroli celno-skarbowych, co stanowi istotny punkt odniesienia w kontekście zarówno polityki finansowej państwa, jak i działań administracji podatkowej. Dane udostępnione przez Ministerstwo Finansów ujawniły imponujący skok o 117,4 procent, co przekłada się na 9051 przeprowadzonych kontroli, w kontraście do 4163 w roku poprzednim. Są to oficjalne dane administracji skarbowej. Przeprowadzone kontrole przełożyły się na wykrycie nieprawidłowości podatkowych o wartości niemalże 5 miliardów złotych, co świadczy o zdecydowanym zwiększeniu aktywności w identyfikowaniu potencjalnych nadużyć podatkowych. 

W związku ze zwiększonymi potrzebami Skarbu Państwa Krajowa Administracja Skarbowa zdecydowała o zintensyfikowaniu działań kontrolnych w celu sprawdzenia prawidłowości rozliczeń podatkowych i dochodzenia należnych wpływów do budżetu.

Jaki podatek jest najczęściej kontrolowany?

Jednym z istotnych aspektów zwiększonej liczby kontroli było utworzenie wyspecjalizowanego zespołu, który miał skoncentrować się na eliminacji wyłudzeń w podatku od towarów i usług, a także w podatku akcyzowym. To właśnie w tym obszarze podatkowym doszło do zdecydowanego zaostrzenia intensywności działań kontrolnych. Jednocześnie należy zauważyć i podkreślić, że nadal jedną z głównych bolączek związanych z kontrolami podatników jest fakt, że zdecydowana większość kontroli celno-skarbowych trwa ponad rok, co stanowi istotne utrudnienie dla podatników, w szczególności przedsiębiorców. Problem ten choć podnoszony w środowisku prawniczym od lat nadal nie spotkał się z adekwatną odpowiedzią ze strony służb skarbowych.

Jednocześnie nowoczesne narzędzia informatyczno-analityczne jakimi posługuje się administracja skarbowa prowadzi do zwiększenia odsetku „trafionych” kontroli. Dane te również potwierdzają, że organy administracji skarbowej są coraz lepiej przygotowane do działań kontrolnych. Coraz częściej urzędnicy skarbowi na etapie analizy przed wszczęciem działań kontrolnych mają dokładny obraz sprawy i wiedzą jakich nieprawidłowości należy poszukiwać. Z punktu widzenia podatników taka sytuacja przekłada się na zwiększenie trudności obrony swojego stanowiska podatkowego. Jednak z innej strony, coraz rzadziej kontrole mają charakter przypadkowy i nakierowany na znalezienie jakichkolwiek nieprawidłowości. 

Najczęstszymi przedmiotami kontroli są zasadność zwrotów podatków, szczególnie VAT-u, oraz określanie rzeczywistych dochodów podatnika przez ustalenie poprawności zastosowania kosztów uzyskania przychodu. Niemniej jednak wciąż istnieje potrzeba jasnych i zrozumiałych wytycznych dla podatników, aby ułatwić im przestrzeganie przepisów podatkowych. Nadal zatem podstawowym problemem z jakim borykają się podatnicy jest kwestia niejasności oraz niestałości interpretacji przepisów podatkowych.

Czy planowane są zmiany usprawniające przebieg kontroli?

Niejako w odpowiedzi na problem przedłużających się kontroli swój pomysł przedstawił były już Minister Rozwoju i Technologii, Krzysztof Hetman. W ramach nowelizacji ustawy deregulacyjnej pojawił się pomysł skrócenia czasu kontroli w najmniejszych firmach z 12, do 6 dni. W innym naszym wpisie opisywaliśmy kwestię długości trwania kontroli przedsiębiorców, zgodnie z ustawą Prawo przedsiębiorców. Pomysł byłego Ministra Rozwoju i Technologii należy ocenić jako krok w kierunku ułatwienia prowadzenia działalności gospodarczej i zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorców. Natomiast należy mieć na uwadze, że w ostatnich dniach doszło do zmian na stanowisku Ministra Rozwoju i Technologii. W związku z tym należy trzymać rękę na pulsie, czy do realizacji pomysłu ministra Krzysztofa Hetmana rzeczywiście dojdzie. Z naszej strony możemy zapewnić, że zespół ARETI będzie pilnować tej sprawy i o każdej zmianie będziemy was informować.

Podsumowanie

Podsumowując, wzrost liczby kontroli celno-skarbowych w 2023 roku stanowi odpowiedź na wyzwania finansowe i podatkowe, przed którymi stoi Polska. Jednakże nadal istnieją wyzwania związane z czasem trwania kontroli oraz potrzeba zapewnienia bardziej klarownych wytycznych dla podatników.

Powyższa analiza wskazuje, że intensyfikacja kontroli celno-skarbowych jest istotnym narzędziem walki z nadużyciami podatkowymi oraz zwiększenia wpływów budżetowych. Jednocześnie istnieje potrzeba dalszych działań mających na celu usprawnienie procesów kontrolnych, zwłaszcza poprzez skrócenie czasu ich trwania i zapewnienie klarownych wytycznych dla podatników.

W przypadku wszczęcia kontroli przez administrację skarbową zachęcamy do kontaktu z ARETI. Nasz doświadczony i wykwalifikowany zespół dopełni wszelkiej staranności, aby Państwu pomóc w trudnej i stresującej procedurze kontroli podatkowej.