Kontrola PFR. Co zrobić kiedy dostaniesz wezwanie do zapłaty?

Dzisiaj na naszym blogu chcielibyśmy zwrócić waszą uwagę na kwestię kontroli wsparcia finansowego udzielonego przez Polski Fundusz Rozwoju, czyli PFR, w związku z pandemią COVID-19.

Spis treści:

1. Wirus nie daje o sobie zapomnieć
2. Kontrole prowadzone przez PFR
3. Jakie są najczęstsze błędy ujawniane w wyniku kontroli PFR?
4. Co zrobić w przypadku otrzymania wezwania z PFR?
5. Płacić czy nie płacić?
6. Kontrakty w ramach postępowań przetargowych
7. Podsumowanie

Wirus nie daje o sobie zapomnieć

Chociaż od wybuchu pandemii COVID-19 upłynęło już blisko cztery lata to dla przedsiębiorców jest ona nadal odczuwalna i wraca do nich niczym kolejna mutacja wirusa. Ostatnimi czasy pojawiła się kwestia weryfikacji wsparcia udzielonego przez PFR w ramach programu rządowego Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm. PFR jest spółką skarbu państwa, o której wielu przedsiębiorców usłyszało przy okazji wypłaty subwencji w ramach tzw. “tarcz”. Obecnie PFR kontroluje zasadność wypłaty rekompensat i w przypadku wykrycia nieprawidłowości kieruje do przedsiębiorców wezwania do zapłaty. 

Kontrole prowadzone przez PFR

PFR prowadzi kontrole we współpracy z ZUS oraz Krajową Administracją Skarbową.

W wyniku przeprowadzonych kontroli prawidłowości udzielonego wsparcia finansowego PFR kieruje wezwania do firm o zwrot całości bądź części wypłaconych subwencji. Brzmi bardzo poważnie? Poniżej dowiesz się więcej o roszczeniach PFR.

Jakie są najczęstsze błędy ujawniane w wyniku kontroli PFR?

Najczęstsze nieprawidłowości stwierdzane w ramach kontroli PFR to:

1. Przedsiębiorcy z sektora dużych przedsiębiorstw uzyskali pomoc finansową, pomimo iż była ona skierowana do mikro, małych i średnich przedsiębiorców. W związku z tym nie byli oni uprawnieni do ubiegania się o pomoc w ramach tego programu wsparcia.
2. Przedsiębiorcy po uzyskaniu subwencji dokonywali korekty przychodów lub stanu zatrudnienia. Wysokość przychodów oraz stan zatrudnienia miały wpływ chociażby na wysokość kwoty wsparcia i dlatego tego rodzaju działania są kwestionowane przez PFR.
3. Przedsiębiorcy prowadzący działalność w formie jednoosobowej działalności gospodarczej nie brali pod uwagę ich powiązań ze spółkami cywilnymi, które również zawnioskowały o pomoc finansową.
4. Subwencję otrzymały oddziały przedsiębiorców zagranicznych. W takich przypadku PFR kwestionuje ich status jako przedsiębiorców w rozumieniu polskiego prawa.

Co zrobić w przypadku otrzymania wezwania z PFR?

W związku z tym, że PFR wyznacza bardzo krótki czas na zwrot żądanych kwot, to jak najbardziej zasadne jest szybkie skonsultowanie sprawy z kompetentnym prawnikiem. PFR może dochodzić swoich roszczeń na drodze postępowań sądowych. W związku z tym to PFR musi wystąpić przeciwko przedsiębiorcy z pozwem i dopiero w toku postępowania sądowego udowodnić zasadność swojego roszczenia.

Analizując sprawę należy wziąć pod uwagę w szczególności następujące kwestie:

• przedawnienie roszczenia PFR,
• kwotę subwencji, która uległa umorzeniu,
• możliwość kontroli konkretnego przedsiębiorcy na podstawie regulaminu,
• stanowisko PFR względem danej okoliczności, gdyż w niektórych przypadkach ulegało ono zmianom od wprowadzenia programów pomocowych.

Oczywiście każda sprawa jest bardzo indywidualna i występują w niej liczne okoliczności zmienne, które za każdym razem muszą zostać ocenione.

Płacić? Czy nie płacić?

Obecnie zauważamy proces masowego kierowania wezwań do przedsiębiorców, co już samo w sobie musi budzić uzasadnione wątpliwości. W związku z tym istnieje duża szansa, iż wezwania sporządzane według jednego wzorca zawierają istotne błędy. Wobec co do zasady należy rozważyć wstrzymanie się od dobrowolnej zapłaty całej kwoty objętej wezwaniem. Należy pamiętać, że to PFR będzie musiał udowodnić przed sądem swoje stanowisko. Przy czym w takim wypadku należy pamiętać o odsetkach naliczanych od kwoty podlegającej zwrotowi. W przypadku odmowy dobrowolnej zapłaty wskazane jest odpowiedzenie, możliwie merytoryczne, na wezwanie do zapłaty. Z doświadczenia wiemy, że przedstawienie swojego stanowiska na tym etapie jest korzystniejsze w kontekście dalszego procesu sądowego, niż unikanie jakiegokolwiek kontaktu z PFR. 

Kontrakty w ramach postępowań przetargowych

Inaczej jednak wygląda sytuacja przedsiębiorców ubiegających się o kontrakty w ramach postępowań przetargowych, gdyż zasadniczo nie mogą oni występować w żadnych bazach dłużników. Po wpisaniu przedsiębiorcy do takiego rejestru, będzie on miał bardzo duże trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej. W takiej sytuacji należy rozważyć zapłatę kwoty objętej wezwaniem. Przy czym zapłatę należy poprzedzić złożeniem do PFR oświadczenia o zapłacie z zastrzeżeniem zwrotu na podstawie art. 411 kc. Wówczas taka dobrowolna zapłata nie będzie stanowiła przeszkody do wystąpienia z powództwem przeciwko PFR o zwrot nienależnego świadczenia. Następnie należy skierować powództwo przeciwko PFR o zwrot nienależnego świadczenia. W takim wypadku to na przedsiębiorcy będzie spoczywał ciężar wykazania zasadności powództwa. Jest to sytuacja trudniejsza, jednak w niektórych przypadkach jest ona nie do uniknięcia.

Jeżeli PFR wystąpił przeciwko Tobie z powództwem o zapłatę to prawdopodobnie otrzymasz nakaz zapłaty. Jeżeli się z nim nie zgadzasz to powinieneś wnieść sprzeciw od nakazu zapłaty. Tylko w ten sposób zapobiegniesz jego uprawomocnieniu się, a sprawa będzie rozpatrywana w zwykłym postępowaniu sądowym podczas którego będziesz mógł przedstawić swoje stanowisko i skutecznie zakwestionować żądanie PFR. 

Biorąc pod uwagę masowość beneficjentów subwencji wypłacanych przez PFR oraz oficjalne statystyki wykrytych nieprawidłowości należy oczekiwać ukształtowania się linii orzeczniczej w sprawach związanych ze zwrotami wypłaconych rekompensat finansowych. Stanowisko orzecznicze sądów będzie tym bardziej istotne, gdyż sprawy te dotyczą sytuacji niespotykanych w najnowszej historii i istotności wypłat subwencji dla całej gospodarki. W związku z tym stanowisko sądownictwa będzie miało bardzo ważny wpływ na interpretację przepisów prawa.

Podsumowanie

Aktualnie nie można jeszcze mówić o ustalonej linii orzeczniczej względem sporów prawnych między przedsiębiorcami, a PFR. Jednak cały zespół ARETI trzyma rękę na pulsie, aby być na bieżąco z tym jakże istotnym dla przedsiębiorców problemem. Jeżeli masz pytania w tej tematyce, bądź PFR skontaktował się z Tobą w opisanej powyżej sprawie zachęcamy do kontaktu z nami. Zrobimy wszystko, aby Ci pomóc w sporze z PFR i ostatecznie zamknąć etap pandemii COVID-19 w twojej firmie.